Comentarios: A ruta proposta hoxe percorre as terras altas [...]]]>

Comentarios: A ruta proposta hoxe percorre as terras altas das Pontes polo monte da Carballeira pasando por O Caneiro e A Vacariza e gozando das vistas das Pontes e, polo leste, as terras de Muras. A pena é que se pisa mais asfalto do desexado.

A saída é desde a casa abandonada da cruz vermella na estrada de Vilalba, a pouco máis dun quilómetro das Pontes. A un quilómetro e medio está a aldea de Parano, aquí deixamos a estrada xeral e desviámonos pola esquerda por unha pista, en subida, cara ao monte Carballeira. Ao chegar a un cruzamento deixamos o camiño que nos vén pola dereita, por aquí viremos despois, e ímonos á esquerda, cara aos aeroxeradores. Pódese ver desde aquí todo o pobo das Pontes e o súa “mina-lago” enchéndose. Pronto chegaremos á estrada que vai a O Caneiro que seguiremos pola dereita até precisamente ese pobo. Neste tramo a estrada vai sempre en baixada até chegar ao fondo do val do río Eume, na outra beira están as terras de Muras. En O Caneiro podémonos desviar á esquerda (está perfectamente sinalizado) para gozar da área recreativa, do mesmo nome, a beira do río Eume.

Seguindo o noso camiño chegaremos a Caneiro de Abaixo, por lóxica, o anterior era Caneiro de Arriba. Si seguimos a pista topámonos co rego dá Campaiña, é a fronteira entre As Pontes e Muras, pero desviarémonos antes en pleno pobo de Caneiro de Abaixo. Xusto no medio do pobo parte un camiño pola dereita que, por un bo tramo, vai paralelo ao rego Campaiña. Isto xa non é asfalto e os pés agradecen a sensación de pisar herba. O pasar por medio dun bosque de ribeira tamén é agradable. Ao principio o camiño é chairo pero aos poucos vaise empinando en dirección de Vacariza.

Ao pasar a aldea de Vacariza comeza de novo o asfalto para chegar ao cruzamento do principio da ruta. No canto de baixar por onde habiamos vindo, volvemos subir camiño dos aeroxeradores, pero esta vez, ao chegar á estrada de O Caneiro, desviámonos á esquerda. Ao medio quilómetro e, despois de pasar por unha antena, deixaremos a estrada para irnos por un carreiro á dereita monte abaixo. Existen unhas marcas amarelas e brancas da ruta das fragas de Lostegal. O carreiro convértese en camiño e, até chegar ás primeiras casas en Cuiña, seguiremos as marcas. En Cuiña irémonos en todos os cruces pola esquerda e sempre en dirección á estrada xeral de Vilalba. 

As Pontes. Parano-Caneiro-Vacariza 20 de xullo 2009Ver en un mapa más grande

Descarga do Track: Parano_Caneiro_Vacariza 20 de xullo 2009

Comentarios: Síntoo pero as Fragas do Eume téñenme [...]]]>

Comentarios: Síntoo pero as Fragas do Eume téñenme enmeigado, non me canso de patealas, cada día que vou sempre me parecen distintas. Eses bosques, eses ríos, eses animais…

A ruta de hoxe vai desde a estrada da central do Eume, moi preto da vella central da Ventureira, pasa polo mosteiro de Caaveiro, a central do Parrote, subimos a O Rodeiro (unha subida de 300 metros en zigzag), imos pola Torre de San Bartolomeu, subimos aos altos de Sanguiñedo e de aí baixamos ao encoro do Eume para regresar á central da Ventureira. En total son uns 19 quilómetros por unhas paraxes espléndidas.

O inicio proposto é un apartado na estrada para os carteis de interpretación do parque natural, un sitio ideal para deixar o coche. Subimos pola estrada até un camiño, pola esquerda, que nos leva directamente ao mosteiro de Caaveiro. O camiño é ancho e moi cómodo de andar, percorre a ladeira da montaña entre a estrada da central, por arriba, e por baixo o río Eume. En varios tramos e entre as árbores pódese distinguir o mosteiro así como o profundo canón escavado polo río. Aos dous quilómetros aproximadamente o camiño convértese nun carreiro que empalma, en forma de “T” con outro que sube á estrada, o noso destino é cara abaixo, o mosteiro atópase a menos de cen metros.

No mosteiro merece a pena facer un pequeno desvío e baixar á ponte do río Sesín e admirar a pequena fervenza e as ruínas do muíño.  Unha vez de volta do río Sesín continuaremos baixando cara ao río Eume, cruzalo pola ponte de Santa Cristina (o de cemento), e proseguir pola beira dereita, mirando augas arriba. Este carreiro bordea o río Eume nunha contorna marabillosa, nesta época as fragas están especialmente encantadoras coas cores castañas, amarelos e salpicados de verdes, onde mais no sotobosque.

O carreiro continua sen desvío algún até unha central eléctrica, unha pequena central que aproveita as augas do río Parrote. Antes de cruzar unha pequena ponte de madeira sobre o río Parrote hai que buscar un carreiro que sube pola nosa dereita. A subida é un pouco dura polo que hai que tomala con calma. Ao pouco de comezar a subida aparece unha pequena casa, tipo cabana, incrustada no medio da espesura das fragas. Como curiosidade hai dous anos, aproximadamente, estaba totalmente en ruínas e agora arranxáronlle o tellado, as xanelas, a porta e cementaron o chan. Até aquí, máis ou menos normal, o que non me cabe na cabeza é como subiron a area e o cemento até aquí, é máis, aínda está parte da area nunha saca de lona grande que debe de pesar varias toneladas, (misterios das fragas).

Despois dunha infinidade de zigzags chegamos a O Rodeiro, unha pequena aldea de dúas ou tres casas, estamos na cota dos 375 metros. O carreiro convértese en asfalto e pasadas as casas do pobo aparecen outras dúas mais adiante e, 200 metros logo, abandonamos o asfalto para seguir un camiño á esquerda. Este camiño vai en franca baixada, no seguinte cruzamento seguimos á esquerda e de aí sempre en baixada até o río Parrote. Desde O Rodeiro e até o río Parrote a paisaxe está marcado polos eucaliptos, unha pena pero é o que hai, isto é no que se está convertendo o bosque en Galicia. Pasamos por unha casa en O Polín e ao pouco aparece o Parrote. Un pouco antes de cruzar o río por unha vella ponte de madeira hai a man dereita un muíño abandonado, o muíño da Laxe.

Despois de cruzar o río ímonos pola dereita no seguinte cruce, nun xiro de case 180º, cruzamos un regato, afluente do Parrote, e chegaremos a unha estrada que seguiremos pola esquerda. Pasamos todos os cruzamentos pola esquerda, pasamos pola Ribeira, Os Fornos, O Regueiro e na Torre de San Bartolomeu desviámonos á dereita por un camiño que pasa á beira da primeira casa do pobo. Este camiño sube directo os altos de Sanguiñedo en concreto a Pena do Teixo e Pena do Serrón. Case no alto continuamos pola esquerda por un camiño ou devasa (non está moi claro), este carreiro non está distingue ben polo que hai que estar atentos. En todo este tramo as vistas sobre o canón do Eume son dignas de admiración, así como as da parte de Monfero, que tampouco están nada mal.

O carreiro comeza o seu descenso cara ao encoro, sáenos un camiño pola esquerda que ignoramos e seguimos a baixada até toparnos cun camiño ancho, aquí podemos seguir baixando e ir parar á beira do encoro, ao edificio de onde toma auga a central eléctrica do Eume, ou subir para logo baixar á central da Ventureira.

Si non baixamos  ao pantano tócanos subir e antes de que comece a baixar hai unha desviación á dereita para ir a un miradoiro sobre o pantano, son uns 1500 metros de ida e volta que merece a pena percorrer, pois o premio ao final é sinxelamente espectacular. O carreiro ao principio sube sempre mantendo a liña recta e o canón do Eume de fronte, cando vira á esquerda abandonámolo para subir a unha rocha que temos á vista. A min gústame sentarme aquí e gozar un bo intre do espectáculo.

De regreso ao camiño ancho e comezando a baixada cara á central, convértese nunha especie de cemento pardo-avermellado que machuca os pés. Só resta seguir camiño adiante até a estrada que baixa á central. Dito así parece fácil pero aínda quedan ou restan uns cuantos quilómetros e todos de baixada até a vella central da Ventureira e de aí ao coche.

Ver o mapa en Google Earth

Descarga do Track: Ventureira-Caaveiro-Altos de Saguiñedo-Encoro

Comentarios: Que en [...]]]>

Comentarios: Que en Galicia hai muíños, non cabe dúbida, hainos repartidos por toda a xeografía, onde hai un río seguro que hai un muíño. Realmente tería que dicir, “había un muíño”, porque xa están, a inmensa maioría, abandonados. En Mañón, no río Sor, aínda queda un muíño en servizo. Este muíño non funciona os fins de semana para que os visitantes véxano, se non que o dono o utiliza para que facer a moenda normal da casa, está en pleno funcionamento, e como dato curioso tamén o utiliza para xerar electricidade.
Até aquí todo máis ou menos normal, o anormal é atoparse na canle de dous ríos con 67 muíños, xa son muíños. No concello do Rosal, ao sur de Pontevedra, existe este conxunto único, declarados en 1998, ben de Interese Cultural pola Xunta de Galicia. O concello deseñou unha ruta circular moi agradable de percorrer de pouco máis de 3 quilómetros que a Federación Galega de Montañismo homologar como ruta de sendeirismo co nome de PR-G 94. Todos os muíños están restaurados pola administración, un dos cales polo seu propio dono (como ben reza a inscrición da súa entrada). Os muíños están situados na ladeira do monte Campo do Couto mirando ao fantástico val do Rosal. As vistas son espectaculares sobre o río Miño e toda a zona da fronteira con Portugal e o monte de santa Tegra, ao fondo á dereita. Este “complexo industrial” ou tería que dicir “parque empresarial” aproveita a caída, ladeira abaixo, dos ríos Folón e Picón para instalar os muíños, pero o máis curioso é que están dispostos en fervenza, uns a continuación dos outros, para non perder ningún desnivel.
A ruta comeza cerca do lugar de Martín, na Ponte das Penas, despois de pasar un bar-mesón. Un muíño fai as veces de oficina de información. O carreiro pódese seguir en calquera dos sentidos, é circular e está perfectamente marcado. Nós fómonos pola dereita do aparcadoiro en dirección aos muíños do Picón, ao principio non ves ningún muíño, logo aparece un, ao pouco, outro, empezas a dicir que isto é un conto, que a cousa non é para tanto. Pasados uns metros a cousa cambia, os muíños sucédense os uns aos outros cada vez con máis frecuencia ata o extremo que non hai máis de catro metros dun ao outro.
A medida que imos subindo as vistas do val son impresionantes para chegar á cima do monte, aquí as arbores deixan ver con todo o seu esplendor a desembocadura do río Miño. Pero se nos achegamos ao bordo a visión dos muíños do Folón todos dispostos en fervenza, seguindo a canle do río, é espectacular. Hai que estar alí para poder apreciar o bonito que é, as fotografías non captan todo o espectáculo.
A partir de aquí a cousa é toda de baixada. Merece a pena deterse de cando en vez e mirar cara atrás a escaleira de tellados que imos deixando.
Pronto pasaremos polo muíño da discordia, o que tivo que restaurar un veciño do deu peto, ignoro o motivo, pero polo tamaño do cartel está moi doído. Un paseo máis adiante esta o final desta bonita ruta.

Ver o mapa en Google Earth

Descarga do Track: Muiños do Folon e do Picon

Comentarios: Trátase dunha ruta deseñada polo club de montaña O Caxado das Pontes, vai polo encoro da Ribeira, o [...]]]>

Comentarios: Trátase dunha ruta deseñada polo club de montaña O Caxado das Pontes, vai polo encoro da Ribeira, o gran descoñecido dos dous encoros do río Eume, e polas fragas de Lostegal, para subir ao monte Carballeira (677 m) e regresar ao polideportivo das Pontes.
As fragas de Lostegal, desde o meu punto de vista, son as segundas fragas do río Eume, as primeiras están en Muras. Digo isto por que lin nalgún sitio que son as primeiras. Pero á parte de polémicas as fragas do Lostegal teñen unha exuberante vexetación composta de carballos, castiñeiros, loureiros, érbedos, acivros, felgos entre outras especies máis. A ruta transcorre por carreiros, camiños e un pouco de asfalto, está totalmente sinalizada e teño que dicir que moi ben, non hai perda. Desde aquí moitas grazas a todos os que colaboraron nesta ruta.
Partimos do polideportivo das Pontes cunha mañá chuviosa como poucas, un orballo persistente, dirixímonos ao encoro da Ribeira por un paseo que bordea o río Eume. Atravesamos o pantano e continuamos polo carreiro da outra beira. Ese carreiro discorre polo borde mesmo do encoro entre unha vexetación de ribeira espectacular, ao principio brezos para logo cambiar a castiñeiros e carballos, coa choiva os verdes aínda se realzaban mais, estaba todo precioso. No empeño de bordear o pantano hai que salvar uns desniveis que os do club nos puxeron unhas cordas para poder facelo máis fácil. Pasamos Vilarbó e penetramos na espesura das fragas de Lostegal, unha contorna magnifica. É unha pena que non parase de chover por que as fotografías tiñan que ser chulas.
O carreiro comeza a subir desde os 400 m aproximadamente ata os 677 m da Carballeira. Despois de pasar o vértice xeodésico desviámonos á dereita, está perfectamente marcado, para ir baixando ao pobo e volver tomar contacto co río Eume.
Desta ruta non teño moitas fotografías pola razón que dixen antes, pero no 2008 xa a fixen en marzo e xuño unha moi parecida tamén polo pantano dá Ribeira, pinchade nos dous enlaces seguintes. Encoro da Ribeira 03 de marzo de 2008 e Encoro da Ribeira 21 de junio de 2008.

Ver o mapa en Google Earth

Descarga do Track: Fragas da Ribeira e Lostegal

Comentarios: Hoxe toca baixar do refuxio de Vega de Urriellu (1.944m.) a Poncebos (aprox. 250 m.) pasando pola majada da Terenosa e Bulnes, o desnivel é de 1.694m. non está nada mal. Despois de durmir estupendamente no hotel de [...]]]>

Comentarios: Hoxe toca baixar do refuxio de Vega de Urriellu (1.944m.) a Poncebos (aprox. 250 m.) pasando pola majada da Terenosa e Bulnes, o desnivel é de 1.694m. non está nada mal.
Despois de durmir estupendamente no hotel de cinco estrelas. O día amenceu estupendo, vai facer calor pero a esta hora e a esta altura vai ser que non, está un pouco fría a cousa. Comezamos a baixada polo mesmo camiño de onte ata a Majada da Terenosa e na última casa, a das placas solares, sae un carreiro por un portal á esquerda que atravesa todo o prado en dirección ás majadas Jelguera e Jabariega. Este tramo é especialmente bonito, no medio do prado cunha chea de flores silvestres, bucólico e aínda máis divisando o Picu Urriellu ao fondo. O camiño non ten perda só quizais ao final do prado nunha cabana cunha fonte, que temos que desviarnos á dereita. A partir de aquí o camiño empeza a baixar entre arbores cara a Bulnes a beira do río, por momentos a baixada é bastante forte e pon a proba as pernas de calquera. Ao chegar á preciosa aldeíña de Bulnes (650m.), ben merece unha paradiña para repor forzas. Din que Bulnes é o pobo máis incomunicado de España, non sei si é, pero que está incomunicado non hai dúbida, e hoxe grazas ao funicular en funcionamento desde o ano 2001 estao moito menos. Despois de repor forzas continuamos a nosa viaxe polo camiño que pasa por diante do cemiterio e sempre co río Tejo á nosa esquerda. O camiño pasa por diante da boca da estación superior do funicular e continua, xa por un carreiro escavado na roca, pola canle do Texu ou do Tejo. Esta canle foi escavada polo antigo glaciar que baixaba do Picu Urriellu formando o que hoxe en día son: Jou Lluengo, Jou Baixo, a canle de Balcosín ou Valcosín (que das dúas formas atopeino) e a canle do Texu ou Tejo.
O camiño ao principio é algo chairo pero despois baixa facendo os famosos zetas para acabar na pequena ponte do Jardú, aquí cambia de beira e ao pouco chegamos ao río Cares, que atravesamos pola ponte romana da Jaya. De aquí a Poncebos só queda pasar por un túnel e pouco máis.
É de admirar o que tiñan que pasar os habitantes de Bulnes para aprovisionarse de víveres antes de construírse o funicular, parece ser que polo camiño que pasamos é o novo, que aínda había outro máis antigo e en peor estado, o dito toda unha proeza para, por exemplo, comprar tabaco. Hoxe en día o que adoitamos apreciar é a paisaxe, que non cabe dúbida é impresionante, pero o outro non deixa de ser unha proeza.